عشق ابدی؛ از افسانه تا واقعیت در نگاه روانشناسی
در مقاله جدید "روان پرواز" در مورد عشق ابدی از نگاه روانشناسانه بیشتر بخوانید.
همه ما در فیلم ها و کتاب ها، وعده عشق ابدی را شنیده ایم. عشقی که هرگز رنگ نمیبازد، احساسی که تا همیشه پایدار میماند و دو نفر را به هم پیوند میدهد. اما وقتی پا به دنیای واقعی میگذاریم، گاهی با تناقضی بزرگ روبرو میشویم. از یک سو، وجود عشق ابدی را در وجود زوج های سالمندی میبینیم که سالها در کنار هم بوده اند و از سوی دیگر، بسیاری از روابط مدرن را میبینیم که پس از مدتی کوتاه از هم میپاشند. روانشناسی اما نگاه دیگری به این موضوع دارد و آن را نه به عنوان یک افسانه، بلکه به عنوان یک فرایند قابل درک و یاد گرفتنی بررسی میکند.
روانشناسان معتقدند که عشق ابدی، یک افسانه نیست، اما به شکل ساده لوحانه ای که در فیلم ها نشان داده میشود، هم نیست. آنها آن را به عنوان یک سفر در نظر میگیرند که فراز و نشیب های خاص خود را دارد. نظریه های مختلفی در روانشناسی برای توضیح عشق وجود دارد، از دیدگاه مثلثی عشق رابرت استرنبرگ که بر سه مؤلفه صمیمیت، شور و کشش جنسی و تعهد تاکید دارد، تا نظریه عشق به عنوان یک دلبستگی که ریشه در دوران کودکی دارد. هر کدام از این نظریه ها، بخشی از این پدیده پیچیده انسانی را توضیح میدهند.
یکی از جذابترین مفاهیم در روانشناسی عشق، تمایز میان عشق شورمندانه و عشق همراه با تعهد است. عشق شورمندانه، همان احساس آتشینی است که در ابتدای هر رابطه ای وجود دارد. قلبی که تند میزند، افکاری که مدام به سوی دیگری میرود و اشتیاقی که پایان ناپذیر به نظر میرسد. اما این مرحله، معمولاً پایدار نیست و پس از مدتی، جایش را به احساسی عمیق تر، آرام تر و بادوام تر به نام عشق همراه با تعهد میدهد. آن چیزی که میتواند زمینه ساز عشق ابدی باشد، توانایی عبور از این گذار است.
بسیاری از ما، ناخودآگاه در جستجوی همان احساسات شدید ابتدایی هستیم و وقتی که آن شور اولیه کمرنگ میشود، فکر میکنیم که عشق از بین رفته است. اما روانشناسان میگویند این چندان معقول نیست. آنچه تغییر کرده، کیفیت عشق است، نه خود آن. عشق ابدی، در ادامه همان مسیر شکل میگیرد، اما نیازمند آگاهی، تلاش و پذیرش این تغییر است. زوج هایی که این تغییر را درک میکنند و برای ساختن پیوندی عمیق تر تلاش میکنند، به عشقی پایدارتر دست مییابند.
انتظارات غیرواقعی، یکی از بزرگترین دشمنان عشق ابدی است. وقتی ما تصور میکنیم که طرف مقابل باید همیشه ما را خوشحال کند، هرگز عصبانی نشود، نیازهای ما را بدون گفتن برآورده سازد و هرگز تغییر نکند، در واقع خود را برای ناامیدی بزرگ آماده میکنیم. روانشناسی به ما می آموزد که هر انسانی، موجودی منحصر به فرد با نیازها، نقاط قوت و ضعف خاص خود است. پذیرش این تفاوت ها و یادگیری شیوه های مؤثر برای کنار آمدن با آنها، یکی از مهارتهای اساسی برای رسیدن به عشق ابدی است.
پژوهش های روانشناختی نشان داده اند که زوج هایی که تجربه عشق ابدی را داشته اند، الگوهای ارتباطی خاصی دارند. آنها به جای اجتناب از تعارض، یاد گرفته اند که به شیوهای سالم با هم بحث کنند. به جای سرزنش یکدیگر، بر روی حل مسئله متمرکز هستند. و مهمتر از همه، قدردانی را در زندگی روزمره خود حفظ کرده اند. آنها برای لحظات کوچک با هم ارزش قائل هستند و به طور منظم، محبت خود را ابراز میکنند. اینها مهارت هایی هستند که قابل یادگیری هستند و برای هر رابطهای در دسترس هستند.
شاید یکی از مهمترین درسی که روانشناسی درباره عشق ابدی به ما میدهد، این است که عشق، یک انتخاب روزانه است، نه یک احساس یک بار برای همیشه. بله، احساسات میتوانند نوسان داشته باشند. ممکن است روزهایی باشد که عشق را کمتر احساس کنیم، اما تصمیم به ماندن، تلاش برای درک و بخشش و انتخاب مجدد شریک زندگی، همان چیزی است که میتواند یک رابطه را برای سالها و دهه ها پویا نگه دارد. تحقیقات نشان میدهد که این تعهد آگاهانه، در درازمدت حتی از شور اولیه هم نیرومندتر است.
اگر امروز در رابطه ای هستید یا به دنبال آن میگردید، شاید بهتر باشد به جای جستجوی یک عشق ابدی افسانه ای و بی عیب و نقص، به دنبال عشقی واقعی، پویا و همراه با رشد باشید. عشقی که در آن هم بتوانید خود واقعی تان باشید و هم برای تبدیل شدن به نسخه بهتر خود تلاش کنید. عشقی که فراز و نشیب های ش را میپذیرید و برای ساختن آن، هر روز دست به انتخاب میزنید. این همان عشقی است که روانشناسی به عنوان یک پدیده انسانی اصیل و شگفت انگیز از آن یاد میکند و نشان میدهد که ساختن آن، در توان همه ماست.
